Kto jest wytwórcą według PPWR
Definicja z art. 3 ust. 1 pkt 13 obejmuje każdą osobę, która wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu. Kluczowe jest jednak jej rozwinięcie: jeśli ktoś zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod swoją nazwą lub swoim znakiem towarowym, wytwórcą jest ten zlecający, niezależnie od tego, czyj jeszcze znak widnieje na opakowaniu.
O roli wytwórcy przesądzają zatem dwa kryteria:
- 1udział w zaprojektowaniu lub wytworzeniu opakowania,
- 2znak towarowy, pod którym opakowanie trafia na rynek.
Nie przesądza o niej to, kto obsługuje maszynę. Firma zamawiająca kartony z własnym nadrukiem u zewnętrznego producenta tektury jest wytwórcą tych kartonów.
W skali całej Unii dla danego opakowania jest jeden wytwórca i jedna deklaracja zgodności. To odróżnia tę rolę od producenta w rozumieniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta, którego może być wielu, po jednym na każdy rynek krajowy.
Wyjątek dla mikroprzedsiębiorstw
Jeśli zlecający jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca opakowania działa w tym samym państwie członkowskim, wytwórcą jest dostawca. To realna ulga dla najmniejszych firm, ale trzeba ją sprawdzić w konkretnym przypadku, bo warunki muszą być spełnione łącznie.
Uwaga na częstą pomyłkę
Pojęcie "produkt w opakowaniu" oznacza wytworzenie produktu razem z jego opakowaniem jednostkowym jako jednej całości. To nie jest to samo, co kupić gotowy towar, kupić karton i zapakować towar do kartonu przy wysyłce. Takie przepakowanie nie czyni wytwórcą tego kartonu.
Obowiązki wytwórcy (art. 15)
1. Zebranie danych od dostawców
Wytwórca nie tworzy dokumentacji z powietrza. Podstawą są dane materiałowe i techniczne od dostawców opakowań i materiałów opakowaniowych. Artykuł 16 nakłada na dostawców obowiązek ich przekazania, w tym dokumentacji technicznej z załącznika VII, w języku łatwo zrozumiałym dla wytwórcy.
Praktyczny wniosek: pierwszym krokiem wdrożenia nie jest pisanie deklaracji, tylko wysłanie zapytań do dostawców.
2. Przeprowadzenie oceny zgodności
Logika rozdziału VII rozporządzenia jest sekwencyjna:
- art. 35: badania, pomiary i obliczenia,
- art. 36 i 37: normy zharmonizowane i wspólne specyfikacje,
- art. 38: ocena zgodności,
- załącznik VII: dokumentacja techniczna,
- art. 39: deklaracja zgodności UE.
Klucz jest taki: wytwórca nie tylko podpisuje deklarację. Musi wykazać zgodność opakowania na podstawie kontrolowalnych danych technicznych. Sam podpis bez danych pod spodem nie jest deklaracją w rozumieniu rozporządzenia.
3. Sporządzenie dokumentacji technicznej
Dokumentacja techniczna z załącznika VII to teczka, która leży u wytwórcy i jest udostępniana organom na żądanie. Zawiera badania, skład materiałowy, opis projektu i wyniki pomiarów. To ona jest dowodem, że deklaracja ma pokrycie.
4. Wystawienie deklaracji zgodności UE
Deklaracja sporządzana jest według wzoru z załącznika VIII i obejmuje między innymi numer jednoznacznie identyfikujący opakowanie, dane wytwórcy, przedmiot deklaracji umożliwiający jego prześledzenie, oświadczenie o wyłącznej odpowiedzialności wytwórcy, odniesienia do norm zharmonizowanych i podpis.
Numer identyfikacyjny dotyczy samego opakowania, a nie partii produktów w opakowaniu. Gdyby numerował partie towaru, deklarację trzeba by wystawiać przy każdej zmianie partii.
5. Oznakowanie i przechowywanie dokumentów
Wytwórca umieszcza na opakowaniu numer partii lub serii oraz swoją nazwę i dane kontaktowe. Gdy brakuje miejsca na opakowaniu, na przykład na folii stretch, dopuszczalne jest umieszczenie tych informacji w dokumentacji dołączonej do opakowania. Dokumentację techniczną i deklarację zgodności przechowuje się przez pięć lat.
Co obowiązuje wytwórcę i od kiedy
| Obowiązek | Podstawa | Od kiedy |
|---|---|---|
| Deklaracja zgodności UE i dokumentacja techniczna | art. 15, 38, 39, zał. VII i VIII | 12 sierpnia 2026 |
| Limit metali ciężkich 100 mg/kg | art. 5 | 12 sierpnia 2026 |
| Zakaz PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością | art. 5 ust. 5 | 12 sierpnia 2026 |
| Zharmonizowane oznakowanie materiałowe | art. 12 | 12 sierpnia 2028 |
| Projektowanie z myślą o recyklingu, klasy A do C | art. 6 | 1 stycznia 2030 |
| Minimalna zawartość recyklatu w tworzywach | art. 7 | 1 stycznia 2030 |
| Minimalizacja opakowań, zakaz podwójnych den | art. 10 | 1 stycznia 2030 |
Deklaracja zgodności nie jest dokumentem wystawianym raz na zawsze. Ta z 2026 roku będzie wyglądała inaczej niż ta z 2030, bo wraz z kolejnymi wymaganiami trzeba ją aktualizować.
Kiedy importer lub dystrybutor staje się wytwórcą
Artykuł 21 przesądza, że importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowanie do obrotu pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący wpłynąć na jego zgodność, jest uważany za wytwórcę i podlega obowiązkom z art. 15.
To najczęstsza droga, którą firma handlowa nieświadomie wchodzi w rolę wytwórcy. Marka własna oznacza pełną odpowiedzialność za zgodność.
Cały temat omawiam w nagraniu szkolenia: role w łańcuchu dostaw, wymagania obowiązujące od 12 sierpnia i gotowe wzory dokumentów: deklaracja zgodności, dokumentacja techniczna, zapytania do dostawców.