Metale ciężkie i PFAS w opakowaniach: limity obowiązujące od 12 sierpnia 2026

Są dwa oddzielne wymagania i myli je bardzo wiele firm.

1. Metale ciężkie: limit 100 mg/kg w każdym opakowaniu

Czego dotyczy

Suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego wynikających z obecności substancji w opakowaniu lub w jego częściach składowych nie może przekraczać 100 mg/kg (art. 5).

Wymóg dotyczy wszystkich opakowań, bez względu na to, co jest w środku. Karton zbiorczy, folia stretch, paleta, etykieta, taśma, torebka. Każde opakowanie musi się w tym limicie mieścić.

To nie jest nowy obowiązek

Warto to wiedzieć, bo obniża temperaturę dyskusji. Ten sam limit funkcjonował już w polskiej ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: wprowadzający opakowania miał ograniczać ilość substancji tak, aby maksymalna suma zawartości ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego nie przekraczała 100 mg/kg.

PPWR przenosi ten wymóg na poziom unijny i wiąże go z obowiązkiem dokumentacyjnym. Nowością nie jest limit, tylko konieczność wykazania jego spełnienia w dokumentacji technicznej (załącznik VII).

W praktyce producenci opakowań co do zasady nie mają problemu z utrzymaniem tego standardu. Problem ma firma, która nie potrafi tego udowodnić, bo nie ma danych od dostawcy.

Jak wykazać zgodność

Zgodność wykazuje się w dokumentacji technicznej. Podstawą są dane od dostawcy materiału, a gdy ich nie ma, badania laboratoryjne.

Historycznie z badań wyłączone były niektóre opakowania, między innymi opakowania szklane oraz skrzynie i palety z tworzyw sztucznych używane w zamkniętym i kontrolowanym cyklu produkcyjnym. Zakres wyłączeń w nowym stanie prawnym wymaga sprawdzenia w konkretnym przypadku.

2. PFAS: zakaz w opakowaniach do kontaktu z żywnością

Czego dotyczy

Od 12 sierpnia 2026 roku nie wprowadza się do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, jeżeli zawierają substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) w stężeniu równym poniższym wartościom lub je przekraczającym (art. 5 ust. 5):

• 25 ppb dla dowolnego PFAS mierzonego za pomocą ukierunkowanej analizy PFAS (polimerowe PFAS wyłączone z kwantyfikacji),
• 250 ppb dla sumy PFAS mierzonej jako suma ukierunkowanej analizy PFAS, w stosownych przypadkach z wcześniejszą degradacją prekursorów (polimerowe PFAS wyłączone z kwantyfikacji),
• 50 ppm dla PFAS łącznie z polimerowymi PFAS.

Uwaga na zakres. To ograniczenie dotyczy wyłącznie opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, czyli tych, które przeznaczono do kontaktu z żywnością lub które mają już z nią kontakt. Nie dotyczy kartonu wysyłkowego na części samochodowe.

Brak okresu przejściowego, to jest kluczowe

Wytyczne Komisji są w tej sprawie jednoznaczne: w odniesieniu do zawierających PFAS opakowań wyprodukowanych przed 12 sierpnia 2026 roku w PPWR nie przewidziano okresu przejściowego na wyczerpanie zapasów.

Oznacza to, że opakowanie do kontaktu z żywnością wprowadzone do obrotu po 12 sierpnia 2026 roku musi być zgodne z limitami PFAS, niezależnie od tego, kiedy zostało wyprodukowane. Towar leżący w magazynie nie jest chroniony datą produkcji. Liczy się data wprowadzenia do obrotu.

Jak badać: podejście stopniowe

Według stanu na lipiec 2026 roku nie istnieje zharmonizowana metodyka badania PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością na szczeblu unijnym. Komisja zaleca podejście stopniowe:

1. 1Etap 1: kwantyfikacja całkowitej zawartości fluoru. Jeżeli wynosi poniżej 50 mg/kg, próbkę można uznać za zgodną z limitem.
2. 2Etap 2: jeżeli całkowity fluor przekracza 50 mg/kg, stosuje się metody pozwalające ustalić, czy fluor jest organiczny (PFAS), czy nieorganiczny. Jeżeli fluor organiczny wynosi poniżej 50 mg/kg, próbkę można uznać za zgodną.
3. 3Etap 3: bezpośrednia analiza utlenialnych prekursorów, w celu sprawdzenia zgodności z limitami 25 ppb i 250 ppb.

Komisja wskazuje, że według posiadanych przez nią dowodów wszystkie próbki zgodne z badaniem pierwszego etapu są również zgodne z wymogami badań z etapów drugiego i trzeciego. Dla większości firm oznacza to, że badanie całkowitej zawartości fluoru jest wystarczającym pierwszym krokiem.

Mechanizm żądania danych od dostawcy

Rozporządzenie przewiduje wprost: jeżeli całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg, dostawca materiału dostarcza wytwórcy lub importerowi opakowania, na ich wniosek, dowód dotyczący ilości fluoru mierzonej jako zawartość PFAS albo substancji niebędących PFAS, w celu sporządzenia dokumentacji technicznej.

To jest przepis, na który należy się powołać w zapytaniu do dostawcy.

Podsumowanie różnicy