Poniżej pełny kalendarz z podstawami prawnymi.
11 lutego 2025: wejście w życie
Rozporządzenie (UE) 2025/40 weszło w życie. Od tego dnia biegną terminy, a opakowania wielokrotnego użytku wprowadzane do obrotu po tej dacie muszą spełniać wymagania rozporządzenia. Opakowania wielokrotnego użytku wprowadzone wcześniej, na przykład metalowe konstrukcje używane od lat, tych wymagań spełniać nie muszą.
12 sierpnia 2026: rozpoczęcie stosowania (art. 68)
To główna data. Od niej egzekwowalne są:
- deklaracja zgodności UE dla opakowania (art. 39, załącznik VIII),
- dokumentacja techniczna (art. 38, załącznik VII),
- limit metali ciężkich: suma ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego do 100 mg/kg (art. 5),
- zakaz PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością (art. 5 ust. 5), bez okresu przejściowego na wyczerpanie zapasów,
- obowiązki weryfikacyjne importerów (art. 18) i dystrybutorów (art. 19),
- oznakowanie danymi wytwórcy i importera oraz numerem partii.
Kluczowa jest data wprowadzenia do obrotu, czyli udostępnienia opakowania osobie trzeciej, a nie data produkcji. Towar wyprodukowany przed 12 sierpnia, ale wprowadzony do obrotu po tej dacie, musi spełniać nowe wymagania.
31 października 2026: ewidencja opakowań w BDO
Termin z toru rozszerzonej odpowiedzialności producenta, nie z samego PPWR. Dotyczy prowadzenia ewidencji mas i rodzajów opakowań wprowadzanych do obrotu, potrzebnej do sprawozdawczości.
31 grudnia 2026: akty wykonawcze Komisji
Termin dla Komisji Europejskiej na przyjęcie:
- metodyki obliczania i weryfikacji zawartości recyklatu z odpadów pokonsumenckich (art. 7 ust. 8),
- kryteriów zrównoważoności dla technologii recyklingu tworzyw sztucznych (art. 7 ust. 9),
- procedury weryfikacji równoważności recyklingu i zbiórki poza Unią, w tym w drodze audytu (art. 7 ust. 10).
Bez tych aktów nie da się jeszcze policzyć zawartości recyklatu w sposób wiążący. Według stanu na lipiec 2026 roku metodyka nie została opublikowana.
12 lutego 2028: opakowania kompostowalne i pusta przestrzeń
- wymagania dla opakowań kompostowalnych (art. 9),
- termin na akt wykonawczy określający metodykę obliczania współczynnika pustej przestrzeni (art. 24).
12 sierpnia 2028: zharmonizowane oznakowanie
Na opakowaniach umieszcza się zharmonizowaną etykietę informującą o składzie materiałowym, aby ułatwić konsumentom sortowanie (art. 12). Termin to 12 sierpnia 2028 roku albo 24 miesiące od wejścia w życie aktu wykonawczego, w zależności od tego, która data jest późniejsza.
Trzy rzeczy, o których trzeba wiedzieć:
- oznakowanie jest w pełni zharmonizowane, więc państwa członkowskie nie mogą utrzymać własnych etykiet krajowych ani dodawać własnych instrukcji sortowania,
- dotychczasowy system oznaczeń materiałowych z decyzji Komisji 97/129 obowiązuje do 12 sierpnia 2028 roku i po tej dacie nie będzie już dozwolony,
- obowiązek nie dotyczy opakowań transportowych, z wyjątkiem opakowań dla handlu elektronicznego, ani opakowań objętych systemem kaucyjnym.
Rozporządzenie przewiduje okres wyprzedaży: opakowania wytworzone lub przywiezione przed upływem tych terminów i niespełniające nowych kryteriów mogą być udostępniane na rynku jeszcze przez maksymalnie trzy lata (art. 12 ust. 12).
1 stycznia 2028: kryteria recyklowalności
Termin dla Komisji na przyjęcie kryteriów projektowania z myślą o recyklingu i klas wydajności recyklingu od A do E, sposobu oceny wydajności recyklingu oraz ram ekomodulacji opłat w systemie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (art. 6 ust. 4).
12 lutego 2029: etykieta opakowań wielokrotnego użytku
Na opakowaniach wielokrotnego użytku umieszcza się etykietę informującą, że opakowanie nadaje się do ponownego użycia, wraz z kodem QR lub innym cyfrowym nośnikiem danych ułatwiającym śledzenie opakowania (art. 12 ust. 2). Termin to 12 lutego 2029 roku albo 30 miesięcy od wejścia w życie aktu wykonawczego, w zależności od tego, która data jest późniejsza.
1 stycznia 2029: systemy kaucyjne
Państwa członkowskie zapewniają selektywną zbiórkę co najmniej 90 procent rocznej masy butelek z tworzyw sztucznych do 3 litrów oraz puszek metalowych i w tym celu wprowadzają systemy kaucyjne, chyba że spełniają warunki zwolnienia (art. 50).
1 stycznia 2030: największa fala zmian
To rok, w którym wchodzi większość wymagań projektowych.
Recyklowalność (art. 6). Do obrotu dopuszczalne są tylko opakowania klasy od A do C. Opakowanie, którego nie da się poddać recyklingowi w wystarczającym stopniu, nie może być wprowadzone do obrotu.
Zawartość recyklatu (art. 7). Minimalny udział materiału pochodzącego z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych:
| Format opakowania | 2030 | 2040 |
|---|---|---|
| Opakowania do kontaktu z produktami wrażliwymi, PET jako główny składnik (bez butelek jednorazowych na napoje) | 30 % | 50 % |
| Opakowania do kontaktu z produktami wrażliwymi, tworzywa inne niż PET (bez butelek jednorazowych na napoje) | 10 % | 25 % |
| Plastikowe butelki na napoje jednorazowego użytku | 30 % | 65 % |
| Pozostałe opakowania z tworzyw sztucznych | 35 % | 65 % |
Terminem właściwym jest 1 stycznia 2030 roku albo trzy lata po wejściu w życie aktu wykonawczego, w zależności od tego, która data jest późniejsza. Rozporządzenie przewiduje wyłączenia, między innymi gdy części z tworzywa sztucznego stanowią mniej niż 5 procent masy całej jednostki opakowania.
Minimalizacja opakowań (art. 10). Masa i objętość opakowania mają być ograniczone do minimum niezbędnego do zapewnienia funkcjonalności. Zakazane są opakowania niespełniające kryteriów wydajności z załącznika IV oraz opakowania z cechami mającymi jedynie zwiększyć postrzeganą objętość produktu, w tym z podwójnymi ściankami, podwójnymi dnami i zbędnymi warstwami. Przewidziano wyjątki dla wzorów i znaków towarowych chronionych przed 11 lutego 2025 roku oraz dla produktów z chronionym oznaczeniem geograficznym.
Pusta przestrzeń (art. 24). Maksymalny współczynnik pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych, transportowych i dla handlu elektronicznego wynosi 50 procent. Obowiązek spoczywa na podmiocie, który napełnia takie opakowanie. Wypełniacz nie liczy się jako zajęta przestrzeń.
Zakazy formatów (art. 25 i załącznik V). Nie można wprowadzać do obrotu opakowań w formatach i zastosowaniach wymienionych w załączniku V, między innymi folii termokurczliwych do grupowania produktów w wielopaki, opakowań na świeże owoce i warzywa poniżej 1,5 kg oraz jednorazowych opakowań w gastronomii, z wyjątkami dla niektórych podmiotów.
Cele ponownego użycia (art. 29 i 30) dla opakowań transportowych i opakowań dla handlu elektronicznego.
Nowe cele recyklingu (art. 52): 70 procent ogółem, tworzywa 55 procent, drewno 30 procent, metale żelazne 80 procent, aluminium 60 procent, szkło 75 procent, papier i tektura 85 procent.
1 stycznia 2035 i dalej
- 2035: do oceny możliwości recyklingu dochodzi ocena recyklingu na dużą skalę (art. 6 ust. 12),
- 2038: do obrotu dopuszczalne są tylko opakowania klasy A i B (art. 6 ust. 3),
- 2040: podwyższone poziomy zawartości recyklatu (art. 7 ust. 1).
Co z tego wynika dla planowania
Zadania dzielą się na trzy koszyki:
Do zrobienia teraz: rola, mapa opakowań, dane od dostawców, deklaracja zgodności, dokumentacja techniczna, substancje.
Do zaplanowania na 2028: oznakowanie, przeprojektowanie etykiet, wymiana zapasów opakowań.
Do uwzględnienia w strategii produktowej na 2030: recyklowalność, recyklat, minimalizacja, zakazy formatów. To są decyzje projektowe, a nie dokumentacyjne, i wymagają najdłuższego wyprzedzenia.
Cały temat omawiam w nagraniu szkolenia: role w łańcuchu dostaw, wymagania obowiązujące od 12 sierpnia i gotowe wzory dokumentów: deklaracja zgodności, dokumentacja techniczna, zapytania do dostawców.